थप समाचार शुक्रबार, मंसिर २७, २०७६

भान्सामा लोकप्रिय एप्रोन

नुनुता राई

भान्सामा लोकप्रिय एप्रोन

भान्सामा काम गर्दा आवश्यक गार्मेन्ट ‘एप्रोन’ को प्रयोग युरोपबाट शुरु भए पनि अहिले विश्वभर विभिन्न पेशा व्यवसायका मानिसले गर्न थालेका छन्। यसको प्रयोग व्यापक हुनुमा फिल्म र टेलिभिजनको मुख्य भूमिका छ।

भान्सामा खाना पकाउँदा वा भाँडा धुँदा भान्सेले लगाएको कपडा जोगाउनुपर्ने हुन्छ । अन्यथा तरकारी पकाउँदा प्रयोग गरिने तेल र बेसार लागेपछि सफा गर्न गाह्रो हुन्छ । त्यस्तै भाँडा माझ्दा फोहोर लाग्ने र भिज्ने समस्या पनि हुन्छ । यिनै समस्याबाट जोगिन ‘एप्रोन’ प्रयोग गरिन्छ । एप्रोनको प्रयोग बढ्दो छ ।  
 
एप्रोनको प्रयोग मध्ययुगतिर युरोपबाट शुरु भएको हो । त्यसवेला पुरुषले मात्रै प्रयोग गर्ने एप्रोनले उनीहरुको आर्थिक र व्यावसायिक हैसियत थाहा हुन्थ्यो । हजामले रातो, मोचीले कालो र सिकर्मीले सेतो एप्रोन प्रयोग गर्थे । 
 
त्यस्तै पानीजहाजमा काम गर्ने व्यक्तिहरुले हरियो तथा कपडा बुन्ने, धागो कात्ने र मालीहरुले नीलो एप्रोन प्रयोग गर्थे । यसरी एप्रोनको रङका आधारमा उनीहरुको पेशा छुट्याउन सकिन्थ्यो । दोस्रो विश्वयुद्धपछि देखिएको आर्थिक मन्दीले परिवार एकसाथ बसेर खाना खाने प्रचलन छुटेको थियो ।
 
आर्थिक मन्दी कम हुँदै जाँदा पारिवारिक भेटघाट बढ्दै गयो । एकसाथ टेबलमा बसेर खाना खान थालियो । त्यसवेला भने भान्सामा काम गर्ने महिलाले एप्रोनको प्रयोग गर्थे । एप्रोनलाई पारिवारिक मूल्य र भान्सामा सबैको लागि खाना भन्ने सन्देशको प्रतीक मान्न थालियो । 
 
एप्रोन लगाएका महिलाले न्यानो आतिथ्यको प्रतिनिधित्व परिवारमा मात्रै नभएर देशभर गर्थे । युरोपमा महिलाले लगाउने एप्रोनसँगै चियादानी, चम्चा जस्ता सामानहरु विश्वभर अपनाउन तथा निर्यात हुन थाल्यो ।
 
यी चीजहरुको लोकप्रियता बढाउन फिल्म तथा टेलिभिजनले ठूलो सहयोग गरे । अचेल डाक्टर, नर्स, होटल तथा रेस्टुरेन्टका सेफले मात्रै नभएर वेटरले पनि प्रयोग गर्छन् ।
 
यहाँ भने भान्सामा प्रयोग हुने एप्रोनको चर्चा गरिएको छ । अहिले भान्सामा आवश्यक सामान मध्ये एउटा एप्रोन पनि हो । पछिल्लो समय नाइलन, कटन, कटन लिनेन, पोलिस्टर, पोलिकटन जस्ता कपडाबाट बनेका एप्रोनहरु बजारमा पाइन्छन्।
 
आजभोलि एकपटक प्रयोग गरेपछि फाल्न मिल्ने एप्रोन पनि पाइन्छन् । विभिन्न डिजाइन र रङमा पाइने एप्रोनको मूल्य रु.२०० देखि रु.१००० सम्म पर्छ । सादा तथा बुट्टेदार एप्रोनहरु आफ्नो रुचि अनुसार किनेर उपयोग गर्न सकिन्छ ।
 
सरसफाइका दृष्टिले यसको प्रयोग अनिवार्य नै भएको छ । काठमाडौंको बागबजार बस्ने अर्जुन घिमिरे आफैं खाना पकाउँछन्, भाँडा माझ्छन् । यसोगर्दा उनको कपडामा धेरै फोहोर लाग्थ्यो । 
 
साथीले सुझाएपछि मात्रै उनले भान्सामा काम गर्दा एप्रोन प्रयोग गर्न थालेको बताउँछन् । उनी भन्छन्, “भान्सामा काम गर्दा कपडा फोहोर हुन्थ्यो तर एप्रोन प्रयोग गर्न थालेपछि त्यस्तो भएको छैन; यो उपयोगी हुँदोरहेछ ।”
 
एप्रोन आफैं बनाउन पनि सकिन्छ । सामान्य सिलाई–कटाई जान्नेले सूती कपडाको भित्रपट्टि प्लाष्टिक राखेर आफैं बनाएर लगाएको पनि पाइन्छ । एप्रोन सहजै फेर्न र धुन सकिन्छ । काम सकेपछि निकालेर अलग्गै राख्यो, आवश्यक परेको वेला फेरि लगायो ।
 
अथवा धेरै फोहोर भए तुरुन्तै फेर्न पनि सकिन्छ । जतन गरेर चलाए एउटै एप्रोन धेरै वर्षसम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ । काठमाडौं कपनकी पवित्रा राईले एप्रोन लाउन थालेको धेरै वर्ष भयो । 
 
एप्रोन लाउन थालेपछि तेल, बेसारले कपडा बिग्रिने समस्याबाट छुटकारा पाएको उनी बताउँछिन् । भन्छिन्, “एप्रोन नलाउँदा तेल र बेसारले मेरो धेरै कपडा बिगारेको थियो तर अहिले त्यो समस्याबाट छुटकारा पाएकी छु ।” उनका अनुसार भान्सामा काम गर्दा कपडा भिजेर चिसो लाग्ने समस्या पनि हटेको छ, यही एप्रोनको प्रयोगले । 
 
आजभोलि चीनबाट आयातित एप्रोनको माग बढी हुने हाताले डटकमका सञ्चालक जेम्स श्रेष्ठ बताउँछन् । उनले केही वर्षअघि भारतबाट आयातित सूतीका बुट्टेदार आकर्षक एप्रोन बेच्न थालेका थिए । पछि चीनका सस्तो र विभिन्न डिजाइनका एप्रोन ल्याउन थालेपछि नेपाल र भारतमा निर्मित एप्रोन बिक्री हुन छाडेको उनी बताउँछन् ।

प्रतिकृया दिनुहोस